Shloka 49
च्यवन-कुशिक-संवादः
Cyavana–Kuśika Dialogue on Hospitality, Service, and Lineage Questions
इति श्रीमहा भारते अनुशासनपर्वणि दानधर्मपर्वणि विवाहधर्मे पुत्रप्रतिनिधिकथने एकोनपज्चाशत्तमो< ध्याय:
iti śrīmahābhārate anuśāsanaparvaṇi dānadharmaparvaṇi vivāhadharme putrapratinidhikathane ekonapañcāśattamo 'dhyāyaḥ |
Như vậy, trong Mahābhārata tôn kính, thuộc Anuśāsana Parva—cụ thể trong phần Dāna-dharma và trong bối cảnh hôn nhân-dharma—kết thúc chương thứ bốn mươi chín, bàn về việc chỉ định người đại diện để sinh được một người con trai. Lời kết chương xác nhận rằng cuộc luận bàn này được đặt trong khuôn khổ bổn phận được điều định và trật tự đạo-đức xã hội, chứ không phải theo dục vọng cá nhân.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
As a colophon, the verse’s function is to frame the preceding instruction as dharma-śāstra-like guidance: questions of marriage and securing offspring are treated as regulated duties tied to lineage and social responsibility, not merely private preference.
The chapter concludes. The text signals that, within Anuśāsana Parva’s instructional discourse, the unit on dāna-dharma has reached a subsection on marriage-dharma, specifically the discussion of appointing a representative for begetting a son; the forty-ninth chapter is declared complete.