Shloka 26
च्यवन-कुशिक-संवादः
Cyavana–Kuśika Dialogue on Hospitality, Service, and Lineage Questions
तावपि स्वाविव सुतौ संस्कार्याविति निश्चय: । क्षेत्रजो वाप्यपसदो ये<वध्यूढास्तेषु चाप्युत
tāv api svāv iva sutau saṃskāryāv iti niścayaḥ | kṣetrajō vāpy apasado ye ’vadhyūḍhās teṣu cāpy uta ||
Bhīṣma nói: “Đối với hai hạng con ấy cũng vậy, kết luận của kinh điển là: phải ban saṃskāra cho chúng như đối với con ruột. Quả thật, dù là kṣetraja (con ‘sinh trong ruộng’), apasada (địa vị pha tạp/bất thường), hay avadhyūḍha (được tiếp nhận theo một sắp đặt hôn phối đặc biệt), śāstra đều truyền rằng chúng cũng phải được nhận các saṃskāra thích đáng. Về các nghi lễ gắn với varṇa, các dharma-śāstra được thấy là quyết định như thế. Ta đã nói hết cho con; con còn muốn nghe điều gì nữa?”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
That dharmaśāstra recognizes certain categories of sons (including kṣetraja, apasada, and avadhyūḍha) and, despite their differing origins or social classification, enjoins that they receive the appropriate saṃskāras—rites that confer social-religious standing and duties—treating them, for ritual purposes, like one’s own.
In Anuśāsana Parva, Bhīṣma is instructing Yudhiṣṭhira on dharma. Here he concludes a discussion on classifications of offspring and their eligibility for rites, stating the śāstric determination and asking what further topic the listener wishes to hear.