Shloka 25
च्यवन-कुशिक-संवादः
Cyavana–Kuśika Dialogue on Hospitality, Service, and Lineage Questions
संस्कर्तु वर्णगोत्रं च मातृवर्णविनि श्चये । कानीनाध्यूढजौ वापि विज्ञेयौ पुत्र किल्बिषौ
saṁskartu varṇagotraṁ ca mātṛvarṇaviniścaye | kānīnādhyūḍhajau vāpi vijñeyau putra kilbiṣau ||
Bhīṣma nói: “Này con, khi đã xác định rõ varṇa và gotra của người mẹ, thì trong việc cử hành saṃskāra cho đứa trẻ, phải lấy chính varṇa và gotra của mẹ làm chuẩn. Hơn nữa, hai hạng con gọi là kānīna và adhyūḍhaja đều phải được nhận biết là những đứa con ‘mang tì vết’ về địa vị.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
If the mother’s varṇa and gotra are known with certainty, the child’s ritual identity for saṁskāras should follow the mother; and certain offspring categories (kānīna, adhyūḍhaja) are treated as carrying a juridical/ritual blemish in traditional dharma classifications.
In the Anuśāsana Parva’s dharma instruction, Bhīṣma is laying down rules about lineage and eligibility for rites, clarifying how to assign varṇa/gotra for a child and how specific types of birth are evaluated within the normative legal-ethical framework.