Shloka 17
च्यवन-कुशिक-संवादः
Cyavana–Kuśika Dialogue on Hospitality, Service, and Lineage Questions
Devanagari script
अन्यत्र क्षेत्रज: पुत्रो लक्ष्यते भरतर्षभ । न हाात्मा शक््यते हन्तुं दृष्टान्तोपगतो हासौ
Translation
Hỡi bậc tối thượng trong dòng Bharata! Người con sinh ra trên “thửa ruộng” của kẻ khác (kṣetrajā) thường được nhận ra qua nhiều dấu hiệu rằng thuộc về ai. Không ai có thể che giấu bản tánh chân thật của mình; nó tự khắc hiển lộ rõ ràng.
Word by Word
अन्यत्रelsewhere; in another place (i.e., in another's field/womb)
अन्यत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअन्यत्र
क्षेत्रजःa son born in (another's) field/womb
क्षेत्रजः:
Karta
TypeNoun
Rootक्षेत्रज
FormMasculine, Nominative, Singular
पुत्रःson
पुत्रः:
Karta
TypeNoun
Rootपुत्र
FormMasculine, Nominative, Singular
लक्ष्यतेis recognized/marked
लक्ष्यते:
TypeVerb
Rootलक्ष्
FormPresent, Passive, Third, Singular
भरतर्षभO bull among the Bharatas
भरतर्षभ:
TypeNoun
Rootभरतर्षभ
FormMasculine, Vocative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
हिindeed; for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
आत्माone's own nature/true self
आत्मा:
Karta
TypeNoun
Rootआत्मन्
FormMasculine, Nominative, Singular
शक्यतेis able; can be
शक्यते:
TypeVerb
Rootशक्
FormPresent, Passive, Third, Singular
हन्तुम्to kill/destroy (i.e., to suppress)
हन्तुम्:
TypeVerb
Rootहन्
FormInfinitive (Tumun)
दृष्टान्तोपगतःhaving become evident/manifest (as an example/instance)
दृष्टान्तोपगतः:
Karta
TypeAdjective
Rootदृष्टान्तोपगत
FormMasculine, Nominative, Singular
हिindeed
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
असौthat (person/thing)
असौ:
Karta
TypePronoun
Rootअसौ
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes