Shloka 49
गोमूल्यनिर्णयः — The Determination of Value through the Cow
Nahuṣa–Cyavana Episode
आत्मानमाख्याति हि कर्मभिर्नर: सुशीलचारित्रकुलै: शुभाशुभै: । प्रणष्टमप्याशु कुलं तथा नर: पुन: प्रकाशं कुरुते स्वकर्मत:
ātmānam ākhyāti hi karmabhir naraḥ suśīlacāritrakulaiḥ śubhāśubhaiḥ | praṇaṣṭam apy āśu kulaṃ tathā naraḥ punaḥ prakāśaṃ kurute svakarmataḥ ||
Bhīṣma nói: Con người được nhận biết chân thực bởi hành vi của mình—thiện hay ác—cùng với sự tao nhã của phẩm hạnh, nếp sống, và dòng tộc. Dẫu gia tộc có sa sút, chìm vào quên lãng hay suy vong, một người vẫn có thể nhanh chóng đưa nó trở lại danh dự và sự kính trọng trước công chúng bằng chính sức mạnh của hành động mình.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A person’s real identity and worth are revealed by conduct and deeds; even if lineage is damaged, ethical action can restore honor and recognition.
In Bhishma’s instruction on dharma, he emphasizes that social standing is not fixed by birth alone: one’s actions and character publicly define a person and can even revive a fallen family’s reputation.