Shloka 231
गोमूल्यनिर्णयः — The Determination of Value through the Cow
Nahuṣa–Cyavana Episode
निषादो मदगुरं सूते दासं नावोपजीविनम् | मृतपं चापि चाण्डाल: श्वपाकमिति विश्रुतम्
niṣādo madaguraṁ sūte dāsaṁ nāvopajīvinam | mṛtapaṁ cāpi cāṇḍālaḥ śvapākam iti viśrutam
Bhīṣma nói: “Người Niṣāda sinh ra kẻ gọi là Madagura; từ đó sinh ra một Dāsa sống bằng nghề thuyền bè. Từ dòng ấy lại xuất hiện người được gọi là Mṛtapa, và từ đó là Cāṇḍāla—cũng nổi danh với tên ‘Śvapāka’ (kẻ nấu thịt chó).”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse catalogs traditional social labels linked to birth and livelihood, illustrating how classical dharma texts mapped communities and occupations. In the broader Anuśāsana context, such classifications are typically used to discuss norms of conduct, duties, and the consequences of actions within an inherited social framework.
Bhīṣma, instructing Yudhiṣṭhira, recites a sequence of named groups—Niṣāda → Madagura → Dāsa (boat-dependent) → Mṛtapa → Cāṇḍāla/Śvapāka—presented as a conventional genealogy of social categories. It functions as part of a didactic enumeration rather than a plot event.