Shloka 39
Cyavana’s Water-Vow and the Ethics of Cohabitation (स्नेह-सम्वास-धर्मः)
यथा न सदृशी जात_ु ब्राह्म॒ण्या: क्षत्रिया भवेत्
yathā na sadṛśī jātu brāhmaṇyāḥ kṣatriyā bhavet
Bhīṣma nói: “Cũng như một phụ nữ Kṣatriya không bao giờ thực sự có thể ngang hàng với một phụ nữ Brāhmaṇa.” Trong lời răn này, Bhīṣma nhấn mạnh trật tự varṇa dựa trên dharma và những lý tưởng riêng biệt dành cho các tầng lớp xã hội khác nhau, trình bày đó như một chuẩn mực đạo đức về cách hành xử và địa vị, chứ không phải chuyện sở thích cá nhân.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse asserts a traditional dharma-based distinction between varṇas, stating that a Kṣatriya woman is not regarded as comparable to a Brāhmaṇa woman, reflecting the text’s normative view of social hierarchy and role-based ideals.
Bhīṣma is delivering didactic counsel in the Anuśāsana Parva, framing social and ethical norms; here he uses a general maxim about varṇa distinctions to support his broader instruction on dharma and proper conduct.