Shloka 5
Varṇasaṃkara: Causes, Classifications, and Conduct-based Recognition (वर्णसंकरः—हेतु-जाति-आचारनिर्णयः)
एतत् तु नापरे चक्कुरपरे जातु साधव: । साधूनां पुनराचारो गरीयान् धर्मलक्षण:
etat tu nāpare cakṣur apare jātu sādhavaḥ | sādhūnāṃ punar ācāro garīyān dharmalakṣaṇaḥ ||
Bhīṣma nói: “Có người cho rằng những bậc hiền thiện khác không hành xử như vậy; kẻ khác lại nói rằng các bậc hiền thiện đôi khi cũng đã hành xử như thế. Vì vậy, phong tục và hạnh kiểm (ācāra) của người thực sự thiện lương là dấu hiệu nặng ký nhất để nhận biết dharma.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
When scriptural or theoretical claims conflict about what is permissible, the most reliable indicator of dharma is the established conduct (ācāra) of genuinely virtuous people; their lived practice carries decisive ethical authority.
In Bhishma’s instruction on dharma, he addresses disagreement about whether certain actions were ever performed by the righteous. He resolves the dispute by asserting that the behavior of true sādhus is the strongest criterion for identifying dharma.