Shloka 1
Varṇasaṃkara: Causes, Classifications, and Conduct-based Recognition (वर्णसंकरः—हेतु-जाति-आचारनिर्णयः)
/ अपन का बा | अपर ३-स्मृतियोंमें निम्नलिखित आठ विवाह बतलाये गये हैं--ब्राह्म
yudhiṣṭhira uvāca | kanyāyāḥ prāptaśulkāyāḥ patiḥ na jñāyate kaścana | tatra kā pratipattiḥ syāt tan me brūhi pitāmaha ||
Yudhiṣṭhira thưa: “Thưa ông nội, nếu giá cưới của một thiếu nữ đã được nhận rồi, nhưng nay lại không có người chồng nào—vì kẻ đã nộp giá cưới đã đi sang xứ khác, và vì sợ hắn nên không người đàn ông nào khác dám cưới nàng—thì cha nàng phải xử trí ra sao? Xin ông nội chỉ dạy cho con.”
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
The verse frames a dharma-legal dilemma: once a bride-price has been accepted, the father’s freedom to remarry the daughter is ethically constrained. Yudhiṣṭhira seeks a principled procedure that protects the maiden’s welfare while respecting obligations created by accepting śulka.
In Anuśāsana Parva, Yudhiṣṭhira questions Bhīṣma on rules of conduct. Here he presents a specific case: the bride-price has been taken, but the intended groom is absent and others fear marrying her; he asks Bhīṣma what the father should do next according to dharma.