Shloka 21
Strī-satkāra (On honoring women) — Mahābhārata 13.46
राजन! यदि स्त्रियाँ साथ्वी एवं पतिव्रता हों तो बड़ी सौभाग्यशालिनी होती हैं। संसारमें उनका आदर होता है और वे सम्पूर्ण जगत्की माता समझी जाती हैं। इतना ही नहीं, वे अपने पातित्रत्यके प्रभावसे वन और काननोंसहित इस सम्पूर्ण पृथ्वीको धारण करती हैं ।।
rājan! yadi striyaḥ sādhvya evaṃ pativratāḥ syuḥ, tadā mahāsaubhāgyavatyo bhavanti. saṃsāre tāḥ pūjyante ca sarvajagato mātara iva manyante. na kevalam etat—tāḥ svapātivratyaprabhāvena vanakānanaiḥ saha imāṃ sarvāṃ pṛthivīṃ dhārayanti. asādhvyaś cāpi durvṛttāḥ kulaghnāḥ pāpaniścayāḥ; vijñeyā lakṣaṇair duṣṭaiḥ svagātrasahajair nṛpa.
Vipula nói: “Tâu Đại vương! Khi phụ nữ thật sự đức hạnh và thủ tiết với chồng (pativratā), họ trở nên vô cùng phúc đức. Thế gian tôn kính họ và xem họ như mẹ của muôn loài. Hơn thế nữa, nhờ uy lực của sự trinh chính và tiết hạnh, họ nâng đỡ toàn cõi địa cầu này cùng rừng núi, lùm cây. Nhưng những người đàn bà bất thiện—hạnh kiểm bại hoại, phá hoại phúc phần dòng tộc, quyết tâm theo đường tội lỗi—thì, hỡi bậc cầm quyền, có thể nhận ra qua những dấu hiệu xấu ác bẩm sinh nơi thân thể họ và qua các biểu hiện của sự tà vạy.”
विपुल उवाच
Educational Q&A
The verse contrasts the social and spiritual power attributed to virtuous, faithful wives—who are honored as universal mothers and said to sustain the world through pātivratya—with the warning that immoral, family-destroying, sin-resolved conduct should be identified and avoided.
Vipula addresses a king in an instructive tone, offering a moral classification of women based on conduct: praising sādhvī-pativratā women and cautioning the ruler about recognizing and guarding against asādhvī, durvṛttā women who harm family and dharma.