Shloka 36
Viśvāmitra-janma: Ṛcīka–Satyavatī–Gādhi and the Charu Exchange (विश्वामित्र-जन्म: ऋचीक–सत्यवती–गाधि वृत्तान्तः)
दृष्टवा गर्भगनुप्राप्तां भार्या स च महानृषि: । उवाच तां सत्यवतीं दुर्मना भृगुसत्तम:
dṛṣṭvā garbhaganūprāptāṃ bhāryāṃ sa ca mahānṛṣiḥ | uvāca tāṃ satyavatīṃ durmanā bhṛgusattamaḥ ||
Bhīṣma nói: Thấy người vợ của mình đã mang thai, vị đại hiền—bậc tối thượng trong dòng Bhṛgu—đã cất lời với Satyavatī trong nỗi lòng u uẩn. Khoảnh khắc ấy gợi nên một căng thẳng đạo lý: hình ảnh thai nghén sắp sinh trở thành dịp mở ra cuộc đối thoại nghiêm trọng, nặng gánh bổn phận, nơi tình riêng và đòi hỏi của dharma sắp sửa va chạm.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how major ethical decisions often arise at pivotal life-events (like pregnancy and continuation of lineage). It signals that dharma is not merely abstract: it must be faced amid strong emotions, where a wise person must speak and act with responsibility despite inner distress.
Bhīṣma narrates that a great Bhṛgu sage sees his wife is pregnant and, feeling troubled, addresses Satyavatī. The verse functions as a narrative hinge: the sage’s disturbed state foreshadows a serious discussion or decision connected with the pregnancy and its implications.