Shloka 2
Viśvāmitra-janma: Ṛcīka–Satyavatī–Gādhi and the Charu Exchange (विश्वामित्र-जन्म: ऋचीक–सत्यवती–गाधि वृत्तान्तः)
भीष्मजीने कहा--तात! कुन्तीनन्दन! पूर्वकालमें विश्वामित्रजीने जिस प्रकार ब्राह्मणत्व तथा ब्रह्मर्षित्व प्राप्त किया, वह प्रसंग यथार्थरूपसे बता रहा हूँ, सुनो ।।
Bhīṣma uvāca—Tāta, Kuntīnandana! Pūrvakāle Viśvāmitreṇa yathā brāhmaṇatvaṃ tathā brahmarṣitvaṃ ca prāptaṃ, tat prasangaṃ yathārtharūpeṇa te kathayiṣyāmi—śṛṇu. Bharatasya anvaye caiva Ajmīḍho nāma pārthivaḥ babhūva; Bharataśreṣṭha, sa rājā yajvā dharmabhūtānāṃ varaḥ.
Bhishma nói: “Này con yêu, hỡi con của Kunti! Ta sẽ thuật lại, đúng sự thật và theo trình tự, câu chuyện về việc thuở xưa Vishvamitra đã đạt địa vị Bà-la-môn rồi đến phẩm vị Brahmarshi—hãy nghe đây. Trong dòng dõi Bharata có một vị vua tên Ajmida; hỡi bậc ưu tú nhất của nhà Bharata, vị vua ấy là người cử hành tế lễ và đứng đầu trong hàng người công chính.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse frames dharma as something validated by conduct and disciplined practice: Vishvamitra’s rise toward Brahminhood and Brahmarshi status is introduced as an ethical-spiritual achievement, while Ajmida is praised as ‘yajvā’ and foremost among the righteous—linking legitimate authority to sacrifice, self-restraint, and dharmic character.
Bhishma begins a new illustrative account for Yudhishthira: he announces he will narrate the earlier story of Vishvamitra’s attainment, and he sets genealogical context by mentioning that in Bharata’s dynasty a king named Ajmida arose, renowned for performing sacrifices and for righteousness.