Shloka 12
स्त्रीस्वभावप्रश्नः — Nārada and Pañcacūḍā on Strī-svabhāva
Anuśāsana-parva 38
(युष्मत्सम्माननात् प्रीतिं पावना: क्षत्रिया: श्रियम् । अमुत्रेह समायान्ति वैश्यशूद्रादिकास्तथा ।।
bhīṣma uvāca |
yuṣmat-sammānanāt prītiṁ pāvanāḥ kṣatriyāḥ śriyam |
amutreha samāyānti vaiśya-śūdrādikās tathā ||
arakṣitāś ca yuṣmābhir viruddhā yānti viplavam |
yuṣmat-tejodhṛtā lokās tad rakṣatha jagat-trayam ||
ity evaṁ brahma-gītās te samākhyātā mayānagha |
viprāṇām anukampārthaṁ tena prokte hi dhīmatā niṣpāpa yudhiṣṭhira ||
Bhīṣma nói: “Nhờ các ngươi được tôn kính, các Kṣatriya—được thanh tịnh bởi sự kính trọng ấy—đạt được tình mến và phú quý; và các Vaiśya, Śūdra cùng những hạng người khác cũng vậy, cả ở đời này lẫn đời sau. Kẻ chống đối các ngươi, vì bị bỏ mặc không được các ngươi che chở, sẽ đi đến diệt vong. Các thế giới được nâng đỡ bởi uy quang của các ngươi; vậy hãy bảo hộ ba cõi.” “Như thế, hỡi người vô tội, ta đã thuật lại cho ngươi những vần kệ do Phạm Thiên (Brahmā) cất lên. Đấng Tạo Hóa trí tuệ (Dhātā) đã nói lời ấy vì lòng thương đối với các Bà-la-môn, hỡi Yudhiṣṭhira không tì vết.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhīṣma teaches that rightful royal authority, sustained by tejas and expressed through protection, upholds both social and cosmic order. When rulers are honored and act as protectors, all classes flourish in this world and the next; hostility toward such protectors, or being outside their protection, leads to ruin. The passage frames this as a Brahmā-uttered maxim meant to safeguard dharma, especially with compassion toward Brāhmaṇas.
In Anuśāsana Parva, Bhīṣma continues instructing Yudhiṣṭhira on dharma. Here he quotes (and then identifies) a set of verses attributed to Brahmā, emphasizing the king’s role as protector of the three worlds and the consequences for those aligned with or opposed to that protective order.