Shloka 22
पात्रलक्षण-परिक्षा (Pātra-Lakṣaṇa Parīkṣā) — Criteria for a Worthy Recipient
पृथिव्युवाच ब्राह्मणानेव सेवेत पवित्र होतदुत्तमम् । ब्राह्मणान् सेवमानस्य रज: सर्व प्रणश्यति । अतो भूतिरत: कीर्तिरितो बुद्धि: प्रजायते
pṛthivy uvāca brāhmaṇān eva seveta pavitraṃ hy etad uttamam | brāhmaṇān sevamānasya rajaḥ sarvaṃ praṇaśyati | ato bhūtir ataḥ kīrtir ito buddhiḥ prajāyate ||
Đất Mẹ nói: “Bạch đấng tôn quý! Về điều ấy, con người chỉ nên phụng sự các Bà-la-môn; đó thật là con đường thanh tịnh và tối thượng. Người phụng sự Bà-la-môn thì mọi rajas (tính động, sự xao động của dục vọng) đều tiêu tan. Từ đó sinh ra phú quý; từ đó có danh tiếng; và từ đó nảy sinh trí tuệ thù thắng.”
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that honoring and serving Brahmins—understood as representatives of learning, restraint, and dharma—is a supremely purifying act. Such service is said to reduce rajas (restless, desire-driven tendencies) and to yield three fruits: prosperity (bhūti), good fame (kīrti), and refined discernment (buddhi).
In Anuśāsana Parva’s didactic setting, a voice identified with the Earth (Pṛthivī) articulates a moral instruction: the recommended practice for a person seeking purity and uplift is service to Brahmins, presented as a cause of inner purification and outward success.