Shloka 16
पात्रलक्षण-परिक्षा (Pātra-Lakṣaṇa Parīkṣā) — Criteria for a Worthy Recipient
ब्राह्मणके मुखसे जो वाणी निकलती है, उसे जो शिरोधार्य करते हैं, वे सम्पूर्ण भूतोंको आत्मभावसे देखनेवाले महात्मा कभी पराभवको नहीं प्राप्त होते हैं ।।
bhīṣma uvāca | brāhmaṇake mukhase yo vāṇī nikalatī hai, use yo śirodhārya karate haiṃ, ve sampūrṇa bhūtoṃ ko ātmabhāvase dekhanevāle mahātmā kabhī parābhavako nahīṃ prāpta hote haiṃ || kṣatriyāṇāṃ pratapatāṃ tejasā ca balena ca | brāhmaṇeṣv eva śāmyanti tejāṃsi ca balāni ca ||
Bhīṣma nói: Ai ghi lòng tạc dạ những lời phát ra từ miệng Bà-la-môn—kính trọng như điều đáng đội trên đầu—người ấy trở thành bậc đại tâm, nhìn muôn loài bằng cái thấy của Tự Ngã, và không bao giờ rơi vào bại vong. Bởi ngay cả uy quang và sức mạnh rực cháy của hàng Sát-đế-lỵ—cả hào quang lẫn lực chiến—khi đến nơi Bà-la-môn đều lắng dịu và bị chế ngự; tại đó, ngọn lửa quyền lực và sức lực ấy được dập yên.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Reverence for the wise—especially the Brahmin’s dharmic counsel—cultivates a Self-centered vision that prevents moral and practical downfall; and unchecked warrior power is meant to be restrained and guided by spiritual-intellectual authority.
In the Anushasana Parva, Bhishma continues instructing on dharma, emphasizing how rulers and powerful persons should honor Brahmin guidance; he frames Brahmins as the stabilizing force that calms the heat of Kshatriya valor and strength.