Shloka 29
Brāhmaṇa-mahattva and Atithi-Dharma
Brahmagītā: Praise of Brāhmaṇas and norms of honor
अस्थिभूतो यदा राजा निर्मासो रुधिरस्रव: । तुलां ततः: समारूढ: स्वं मांसक्षयमुत्सूजन्
asthibhūto yadā rājā nirmāso rudhirasravaḥ | tulāṃ tataḥ samārūḍhaḥ svaṃ māṃsakṣayam utsṛjan |
Khi nhà vua đã bị bào mòn đến chỉ còn khung xương—thịt đã cạn kiệt, máu vẫn tuôn—ngài dừng việc cắt thêm thịt, và chấp nhận trọn vẹn sự hao tổn của chính thân mình, rồi tự bước lên cán cân. Tình tiết ấy nêu bật lý tưởng đạo đức của sự tự hiến: bậc quân vương chọn tự gánh lấy cái giá phải trả, để không thất bại trước bổn phận từ bi và chân thật mà phép thử đòi hỏi.
श्येन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights dharma expressed as radical self-giving: when compassion and truth are tested, the righteous person accepts personal suffering rather than abandon a moral commitment. The king’s willingness to offer himself embodies the priority of ethical duty over bodily attachment.
In the hawk’s narration, the king has been cutting and offering his own flesh in a weighing test. When he is reduced to bones and bleeding, he stops further cutting and instead steps onto the scale himself, offering his whole body to fulfill the demanded equivalence.