Shloka 20
Brāhmaṇa-pūjā, Haviḥ-dāna, and the Vāsudeva–Pṛthivī Saṃvāda
Chapter 34
केशव! जिनके मनमें ममता नहीं है
nārada uvāca | keśava! yeṣāṁ manasi mamatā nāsti, ye pratidhvandvair rahitāḥ, lajjām atikrāntāḥ, kvacid api nirprayojanāḥ; vedajñānabalena durdharṣāḥ, pravacanakuśalāḥ, brahmavādinaḥ; ahiṁsāyāṁ tatparāḥ satya-vratāś ca sadā, indriyasaṁyama-mano-nigraha-sādhaneṣu saṁlagnāḥ—tān ahaṁ namasyāmi || devatātithipūjāyāṁ yuktā ye gṛhamedhinaḥ | kapotavṛttayo nityaṁ tān namasyāmi yādava ||
Nārada nói: “Hỡi Keśava, ta đảnh lễ những người mà lòng chấp thủ đã tắt—thoát khỏi các cặp đối đãi, vượt lên trên hổ thẹn, và không mang một mưu cầu tư lợi nào ở bất cứ đâu. Được sức mạnh từ tri kiến Veda, họ trở nên bất khả khuất phục; khéo léo trong việc giảng dạy, họ tuyên thuyết về Brahman. Chuyên tâm nơi ahimsa, họ đã nhận lấy lời thệ chân thật suốt đời, và luôn tinh cần trong pháp môn điều phục các căn và chế ngự tâm. Và hỡi Yādava, ta cũng cúi đầu trước những gia chủ, hằng sống theo ‘hạnh chim bồ câu’—an phận với ít ỏi—mà chuyên cần thờ phụng chư thiên và kính đãi khách đến nhà.”
नारद उवाच
Educational Q&A
Nārada honors two complementary ideals of dharma: (1) the renunciate-like sage who is free from possessiveness, steady amid opposites, devoted to ahiṁsā and satya, and disciplined in mind and senses; and (2) the exemplary householder who lives simply (kapota-vṛtti) while faithfully worshiping the gods and serving guests. The teaching is that spiritual excellence is measured by inner detachment and ethical restraint, whether in ascetic life or in household life.
In Anuśāsana Parva’s instruction-focused setting, Nārada addresses Kṛṣṇa (Keśava/Yādava) and offers reverential salutations to virtuous Brahmins—first describing the qualities of spiritually formidable teachers of Brahman, then praising householders devoted to ritual duty and hospitality. The passage functions as a moral commendation of ideal conduct across āśramas.