Shloka 173
Pūjya-namaskārya-prakaraṇa
On Those Worthy of Honor and Salutation
अहिंसादममास्थाय कथं नाहामि विप्रताम् । शक्र! मैं एकान्तमें आनन्दपूर्वक रहता हूँ तथा द्वद्धों और परिग्रहोंसे दूर हूँ। अहिंसा और दमका पालन किया करता हूँ। ऐसी दशामें मैं ब्राह्मणत्व पाने योग्य क्यों नहीं हूँ?
ahiṃsā-damam āsthāya kathaṃ nāhāmi vipratām | śakra! mayi ekānte ānandapūrvakaṃ vasāmi tathā dvandvānāṃ parigrahāṇāṃ ca dūrībhūtaḥ | ahiṃsāṃ ca damaṃ ca pālayāmi | etādṛśyāṃ daśāyāṃ brāhmaṇatva-prāptaye yogyatā mama kuto na syāt?
Matanga nói: “Nương tựa nơi bất bạo động (ahiṃsā) và tự chế (dama), cớ sao ta lại không thể đạt địa vị Bà-la-môn? Hỡi Śakra! Ta sống một mình với niềm an lạc nội tâm, xa lìa các cặp đối đãi và lòng chiếm hữu. Ta thực hành bất bạo động và kỷ luật. Trong tình trạng như vậy, vì sao ta bị xem là không xứng đáng để đạt Bà-la-môn tính?”
मतंग उवाच
Educational Q&A
Ethical and spiritual qualification is argued through conduct: non-violence (ahiṃsā), self-restraint (dama), detachment from dualities (dvandva) and possessions (parigraha), and contented solitude are presented as grounds for brahminhood, challenging purely birth-based claims.
Matanga addresses Śakra (Indra), defending his worthiness for brahmin status. He lists his disciplined way of life—solitude, joy, freedom from attachment and dualities, and observance of ahiṃsā and dama—then asks why, despite these virtues, he should be denied brahminhood.