Shloka 29
Indra–Mataṅga Saṃvāda: On the rarity and responsibilities of Brāhmaṇya (इन्द्र-मतङ्ग संवादः)
श्रेष्ठतां सर्वभूतेषु तपो<र्थ नातिवर्तते । तदग्रयं प्रार्थयानस्त्वमचिराद् विनशिष्यसि
śreṣṭhatāṃ sarvabhūteṣu tapo'rthaṃ nātivartate | tadagryaṃ prārthayānas tvam acirād vinaśiṣyasi ||
Bhishma nói: “Trong muôn loài, sự trổi vượt chân thật chính là địa vị tối thượng (Bà-la-môn tính); ấy là mục tiêu ngươi khao khát. Nhưng chỉ riêng khổ hạnh không thể vượt qua để nắm lấy cứu cánh ấy. Vì thế, khi còn thèm muốn ngôi vị bậc nhất, ngươi sẽ sớm đi đến diệt vong.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhīṣma distinguishes between outer austerity (tapas) and genuine excellence or brahminhood as an ethical-spiritual quality. He warns that seeking superiority as a status through penance alone is misguided and can lead to downfall.
In Bhīṣma’s instruction, he addresses someone who longs for the highest rank among beings. Bhīṣma cautions that the person’s chosen means—tapas aimed at attaining that superiority—will not accomplish the intended end, and predicts imminent ruin due to that misplaced aspiration.