Previous Verse
Next Verse

Shloka 90

मातङ्ग–शक्रसंवादः

Mataṅga–Śakra Dialogue on Tapas, Status, and Moral Qualities

मधुस्रवा घृतधारा घृतार्चि- महोर्मिभि: शोभिता ब्राह्मणैश्न । दिवश्ष्युता शिरसा55प्ता शिवेन गज्भावनीधात्‌ त्रिदिवस्य माता

madhusravā ghṛtadhārā ghṛtārciḥ mahormibhiḥ śobhitā brāhmaṇaiś ca | divaḥ cyutā śirasā guptā śivena gajabhāvanī dhāt trividivasya mātā śrībhāgīrathī ||

Bậc Siddha nói: Śrī Bhāgīrathī (sông Hằng) chảy ngọt lành, tuôn như dòng bơ ghee tinh luyện, và rực sáng như ngọn lửa ghee. Nàng thêm huy hoàng bởi những đợt sóng lớn và bởi các Bà-la-môn tắm trong nàng, cử hành nghi lễ sandhyā. Khi nàng giáng từ thiên giới, Śiva đã đón nhận và nâng giữ nàng trên đỉnh đầu; rồi đến Himālaya, nàng lại đổ xuống cõi đất. Vì thế Gaṅgā—Bhāgīrathī—được tán dương là mẹ của cõi trời: thanh tịnh, cát tường, và nâng đỡ đời sống dharma qua những hành trì thiêng liêng.

मधुस्रवाshe who flows with sweetness (honey-like)
मधुस्रवा:
Karta
TypeAdjective
Rootमधु-स्रवा
FormFeminine, Nominative, Singular
घृतधाराhaving a stream like ghee
घृतधारा:
Karta
TypeAdjective
Rootघृत-धारा
FormFeminine, Nominative, Singular
घृतार्चिःwhose flame/luster is like ghee (a ghee-flame)
घृतार्चिः:
Karta
TypeAdjective
Rootघृत-अर्चिस्
FormFeminine, Nominative, Singular
महोर्मिभिःby/with great waves
महोर्मिभिः:
Karana
TypeNoun
Rootमहत्-ऊर्मि
FormFeminine, Instrumental, Plural
शोभिताadorned, beautified
शोभिता:
Karta
TypeAdjective
Rootशोभित
FormFeminine, Nominative, Singular
ब्राह्मणैःby Brahmins
ब्राह्मणैः:
Karana
TypeNoun
Rootब्राह्मण
FormMasculine, Instrumental, Plural
दिवःfrom heaven
दिवः:
Apadana
TypeNoun
Rootदिव्
FormFeminine, Ablative, Singular
च्युताfallen, descended
च्युता:
Karta
TypeAdjective
Rootच्युत
FormFeminine, Nominative, Singular
शिरसाon/with (his) head
शिरसा:
Adhikarana
TypeNoun
Rootशिरस्
FormNeuter, Instrumental, Singular
आप्तobtained/received (borne)
आप्त:
Karta
TypeAdjective
Rootआप्त
FormFeminine, Nominative, Singular
शिवेनby Śiva
शिवेन:
Karana
TypeNoun
Rootशिव
FormMasculine, Instrumental, Singular
त्रिदिवस्यof the threefold heaven (svarga)
त्रिदिवस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootत्रि-दिव
FormMasculine, Genitive, Singular
माताmother
माता:
Karta
TypeNoun
Rootमातृ
FormFeminine, Nominative, Singular
श्रीभागीरथीthe venerable Bhāgīrathī (Gaṅgā)
श्रीभागीरथी:
Karta
TypeNoun
Rootभागीरथी
FormFeminine, Nominative, Singular

सिद्ध उवाच

S
Siddha
Ś
Śrī Bhāgīrathī (Gaṅgā)
Ś
Śiva
S
Svarga (Heaven)
H
Himālaya
B
Brāhmaṇas

Educational Q&A

The verse teaches the sanctity and purifying power of Gaṅgā: her waters are portrayed as auspicious and luminous, supporting dharmic life through ritual bathing and sandhyā worship, and her descent is framed as a divine, orderly act safeguarded by Śiva.

A Siddha praises Gaṅgā (Bhāgīrathī), describing her sweet, radiant flow, her mighty waves, and the Brahmins who worship and bathe in her. It recounts her descent from heaven, her being borne on Śiva’s head, and her coming down via the Himālaya to the earth.