Previous Verse
Next Verse

Mahabharata — Anushasana Parva, Shloka 43

प्रभो! आप ही जिनके परम आश्रय हैं

tvāṃ tu jānāmy ahaṃ devaṃ purāṇam ṛṣisattamam | nareṇa sahita deva badaryā sucirōṣitam ||

Bhīṣma nói: “Muôn tâu Chúa Tể! Ngài là nơi nương tựa tối thượng của ai, thì các Pāṇḍava—những người ấy—Ngài phải luôn che chở. Ta đã nói với Duryodhana kẻ trí hèn rằng: ‘Nơi nào có Śrī Kṛṣṇa, nơi ấy có Dharma; nơi nào có Dharma, phe ấy tất thắng. Vậy nên, hỡi con Duryodhana, hãy nhờ sự trợ lực của Bhagavān Śrī Kṛṣṇa mà lập hòa ước với các Pāṇḍava; đây là thời cơ tốt đẹp nhất cho hòa giải.’ Dẫu ta nói đi nói lại, kẻ ngu tối ấy vẫn không nghe; hắn khiến các dũng sĩ khắp cõi đất diệt vong, rồi cuối cùng tự rơi vào hàm của Thần Thời Gian. Nhưng ta thật biết Ngài—hỡi Thần linh cổ xưa, bậc tối thượng trong hàng hiền triết. Ngài chính là Ṛṣi Nārāyaṇa thuở nguyên sơ, đã cùng Nara cư ngụ rất lâu tại Badarī (Badarikāśrama).”

त्वाम्you
त्वाम्:
Karma
TypeNoun
Rootयुष्मद्
Form—, Accusative, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
जानामिI know
जानामि:
TypeVerb
Rootज्ञा
FormPresent, 1st, Singular, Parasmaipada
अहम्I
अहम्:
Karta
TypeNoun
Rootअस्मद्
Form—, Nominative, Singular
देवम्the god/divine one
देवम्:
Karma
TypeNoun
Rootदेव
FormMasculine, Accusative, Singular
पुराणम्ancient
पुराणम्:
Karma
TypeAdjective
Rootपुराण
FormMasculine, Accusative, Singular
ऋषि-सत्तमम्best of sages
ऋषि-सत्तमम्:
Karma
TypeNoun
Rootऋषिसत्तम
FormMasculine, Accusative, Singular
नरेणwith Nara / by Nara
नरेण:
Karana
TypeNoun
Rootनर
FormMasculine, Instrumental, Singular
सहितaccompanied (with)
सहित:
TypeAdjective
Rootसहित
FormMasculine, Accusative, Singular
देवO god
देव:
TypeNoun
Rootदेव
FormMasculine, Vocative, Singular
बदर्याःfrom Badarī (Badarikā)
बदर्याः:
Apadana
TypeNoun
Rootबदरी
FormFeminine, Ablative, Singular
सुचिरम्for a long time
सुचिरम्:
TypeIndeclinable
Rootसुचिर
उषितम्dwelt/resided
उषितम्:
TypeVerb
Rootवस्
FormPast passive participle (kta), Masculine, Accusative, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
N
Nārāyaṇa
N
Nara
B
Badarī (Badarikāśrama)

Educational Q&A

Bhishma affirms that Krishna is not merely a political ally but the ancient divine sage Nārāyaṇa; therefore dharma is inseparable from him. Ethical counsel aligned with dharma leads to welfare, while rejecting it out of pride and delusion leads to destruction.

In Anuśāsana Parva, Bhishma speaks to Yudhiṣṭhira and identifies Krishna as the primeval ṛṣi Nārāyaṇa who lived with Nara at Badarī. This recognition frames Bhishma’s earlier warning to Duryodhana—peace with the Pāṇḍavas under Krishna’s guidance was the best course—yet Duryodhana refused and brought about the ruin of kings and his own end.