Shloka 31
ज्योतींषि शुक्लानि हि सर्वलोके त्रयो लोका लोकपालास्त्रयश्न । त्रयो5ग्नयो व्याहृतयश्न तिस्र: सर्वे देवा देवकीपुत्र एव
jyotīṁṣi śuklāni hi sarvaloke trayo lokā lokapālāś ca trayaḥ | trayo 'gnayo vyāhṛtayaś ca tisraḥ sarve devā devakīputra eva || viśvāvāsaṁ nirguṇaṁ vāsudevaṁ saṅkarṣaṇaṁ jīvabhūtaṁ vadanti | tataḥ pradyumnam aniruddhaṁ caturtham ājñāpayaty ātmayonir mahātmā ||
Bhīṣma nói: “Trong mọi thế giới, những ánh sáng thanh tịnh là Ngài; ba cõi là Ngài; ba vị hộ thế cũng là Ngài. Ba ngọn lửa thiêng là Ngài, và ba lời xướng (bhūḥ, bhuvaḥ, svaḥ) cũng là Ngài; quả thật, hết thảy chư thiên đều chẳng khác gì con của Devakī. Người ta nói Ngài là Vāsudeva—đấng nâng đỡ vũ trụ, vượt ngoài mọi phẩm tính—và là Saṅkarṣaṇa, nguyên lý của sự sống. Từ Ngài, Pradyumna và Aniruddha tiếp tục xuất hiện như những hiển lộ nữa, theo sự an bài và tự khai triển của Đại Ngã tự sinh.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse teaches a theological and ethical vision of unity: the many cosmic structures revered in Vedic religion—worlds, guardians, fires, sacred utterances, and even the gods—are ultimately grounded in and identified with one supreme reality, here named Krishna/Vāsudeva. This supports a dharmic ethic of single-minded devotion and reverence, seeing the divine as the inner essence of all sacred forms rather than competing powers.
In Anuśāsana Parva, Bhishma continues instructing Yudhiṣṭhira on dharma and sacred knowledge. Here he offers a praise-identification (stuti) of Krishna as the cosmic source, aligning Vedic categories with Krishna and mentioning further divine manifestations (Saṅkarṣaṇa, Pradyumna, Aniruddha) to express how the one Lord unfolds as many.