Shloka 53
अध्याय १६ — शङ्कर-उमा-वरदानम् तथा तण्डि-स्तुतिः (Śaṅkara–Umā Boon-Granting and Taṇḍi’s Hymn)
प्रधानं महदव्यक्तं विशेषान्तं सवैकृतम् । ब्रह्मादिस्तम्बपर्यन्तं भूतादि सदसच्च यत्
pradhānaṃ mahad avyaktaṃ viśeṣāntaṃ savaikṛtam | brahmādistambaparyantaṃ bhūtādi sadasacca yat ||
Vāyu nói: “Thực tại ấy khởi từ Pradhāna (Tự nhiên nguyên sơ) và Mahat (đại nguyên lý), bao gồm cả cái Vô hiển, rồi trải qua các biến thể cho đến tận những yếu tố được cá biệt hóa—từ Brahmā cho đến một ngọn cỏ; toàn thể tập hợp muôn loài và các thành phần nguyên thủy; và mọi điều vừa hiện hữu vừa phi hiện hữu (hiển lộ và vô hiển)—tất thảy đều được bao quát (trong phạm vi đang được nói đến).”
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse presents a Sāṅkhya-style totality: from the unmanifest root (pradhāna/avyakta) through cosmic intellect (mahat) and subsequent evolutes down to the smallest visible forms. It emphasizes that reality spans both manifest (sat) and unmanifest (asat) domains, encouraging a comprehensive, non-narrow view of existence.
Vāyu is speaking in a didactic context, enumerating fundamental categories of existence. The statement functions as a philosophical catalog—mapping the hierarchy from the highest creator figure (Brahmā) to the humblest life-form (grass)—to frame the scope of what is being discussed or contemplated.