Shloka 42
अध्याय १६ — शङ्कर-उमा-वरदानम् तथा तण्डि-स्तुतिः (Śaṅkara–Umā Boon-Granting and Taṇḍi’s Hymn)
यं सांख्या गुणतत्त्वज्ञा: सांख्यशास्त्रविशारदा: । सूक्ष्मज्ञानतरा: सूक्ष्मं ज्ञात्वा मुच्यन्ति बन्धनै:
yaṃ sāṅkhyā guṇatattvajñāḥ sāṅkhyaśāstraviśāradāḥ | sūkṣmajñānatarāḥ sūkṣmaṃ jñātvā mucyanti bandhanaiḥ ||
Vāyu nói: “Thực tại vi tế ấy—điều mà các bậc Sāṅkhya, những người am tường các guṇa và các nguyên lý (tattva), tinh thông các luận thư Sāṅkhya và sở hữu tuệ giác cực kỳ tinh vi—đã chứng tri; một khi đã biết Đấng vi tế ấy, họ được giải thoát khỏi mọi ràng buộc.”
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
Liberation (mokṣa) comes through realizing a subtle ultimate principle: those trained in Sāṅkhya—who discern the guṇas and tattvas with refined insight—are freed from bondage once that subtle Reality is truly known.
Vāyudeva is speaking and points to a highest, subtle principle known to advanced Sāṅkhya experts; he emphasizes that its realization breaks all bonds, framing the discussion as a teaching on the means and goal of spiritual release.