Shloka 4
अध्याय १६ — शङ्कर-उमा-वरदानम् तथा तण्डि-स्तुतिः (Śaṅkara–Umā Boon-Granting and Taṇḍi’s Hymn)
यं पठन्ति सदा सांख्याश्षिन्तयन्ति च योगिन: । परं प्रधानं पुरुषमधिष्ठातारमी श्वरम्
yaṃ paṭhanti sadā sāṅkhyāś cintayanti ca yoginaḥ | paraṃ pradhānaṃ puruṣam adhiṣṭhātāram īśvaram ||
Vāyu nói: “Đấng mà các bậc hiền triết Sāṅkhya luôn tụng đọc và ca ngợi, và các yogin bền bỉ quán niệm—các ngài gọi Ngài là Tối Thượng, Pradhāna, Puruṣa, Đấng Giám Trị, và Īśvara. Trước thực tại tối thượng ấy—nền tảng rốt ráo của thế gian, đối tượng của thiền định có kỷ luật—ta xin quy y.”
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse presents the Supreme as the shared object of multiple disciplines: Sāṅkhya names Him in metaphysical categories (Pradhāna, Puruṣa), while Yoga approaches Him through sustained contemplation. Ethically, it affirms that true knowledge and practice converge in reverence for the highest governing reality.
Vāyu speaks in praise of the supreme Lord, describing how different spiritual communities—Sāṅkhya scholars and yogins—relate to Him through recitation and meditation, thereby framing a devotional invocation within the Anuśāsana Parva’s broader instruction on dharma and sacred observances.