Shloka 64
धर्मगुब् धर्मकृद् धर्मी सदसत्क्षरमक्षरम् । अविज्ञाता सहसारांशुविधाता कृतलक्षण:
dharmagup dharmakṛd dharmī sadasat kṣaram akṣaram | avijñātā sahasrāṃśu-vidhātā kṛtalakṣaṇaḥ ||
Bhīṣma nói: Ngài là Đấng hộ trì dharma, là Đấng dựng lập dharma bằng chính hành động thân chứng, và là nền tảng của mọi chính hạnh. Ngài vừa là Thực tại, vừa là thế giới hiển lộ; vừa là cái hoại diệt, vừa là cái bất hoại. Ngài là Đấng biết vượt trên kẻ biết (vượt trên ngã linh cá thể), là Đấng ngàn tia như mặt trời, là Đấng nâng đỡ và an bài muôn loài, và là Đấng mang những dấu ấn thiêng trên thân mình.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse presents Viṣṇu as the ultimate ground of dharma and reality: he both protects and enacts dharma, and he encompasses apparent opposites—truth and world, perishable and imperishable—showing that ethical order and cosmic order are rooted in the divine.
In Anuśāsana Parva, Bhīṣma is instructing and praising the supreme deity through a litany of epithets. This verse is part of that praise, identifying the deity’s moral role (guardian of dharma) and metaphysical scope (both kṣara and akṣara), reinforcing the devotional and ethical frame of Bhīṣma’s teaching.