Shloka 42
Bhīṣma’s Yogic Departure, Royal Cremation, and Gaṅgā’s Lament (भीष्मस्य योगयुक्त्या देहत्यागः, पितृमेधः, गङ्गाविलापः)
माधवस्यास्य माहात्म्यं श्रुतं यत् कथितं मया । तदेव तावत् पर्याप्तं सज्जनस्य निदर्शनम्
bhīṣma uvāca | mādhavasyāsya māhātmyaṃ śrutaṃ yat kathitaṃ mayā | tadeva tāvat paryāptaṃ sajjanasya nidarśanam | ataḥ kuntīnandana tvam ātmabhrātṛbandhubhiḥ svajanair iha śokaṃ na kartum arhasi | kauravakulānandavardhana yudhiṣṭhira tvam sadā krodhahīnaḥ śāntaś ca bhava | mayā yathā śrutaṃ tathā mādhavasya śrī-kṛṣṇasya māhātmyaṃ kathitam | etāvatāiva tasya mahimnaḥ bodhāya paryāptaṃ sajjanānāṃ digdarśanamātram iti |
Bhishma nói: “Ta đã thuật lại, đúng như điều ta từng được nghe, về sự vĩ đại của Madhava (Krishna). Chỉ bấy nhiêu thôi cũng đủ làm dấu chỉ cho bậc hiền thiện. Vì vậy, hỡi con của Kunti, con chớ than khóc nơi đây vì anh em, bà con và thân thuộc. Hỡi Yudhishthira, người làm tăng niềm vui cho dòng Kuru, hãy luôn không sân hận và an trú trong an hòa. Điều ta nói về uy linh của Madhava đủ để khơi dậy sự hiểu biết; với người thiện, chỉ một lời gợi chỉ cũng đã thành sự dẫn đường.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma urges Yudhishthira to abandon grief for kinsmen and to cultivate krodha-hīnatā (freedom from anger) and śānti (inner peace). He adds that even a brief account of Krishna’s greatness is enough to orient a noble person toward right understanding and conduct.
In the Anushasana Parva’s instruction-setting, Bhishma concludes a praise/teaching about Madhava (Krishna) and turns directly to Yudhishthira with counsel: do not lament for family losses and remain calm and angerless, taking the narrated glory of Krishna as a sufficient moral-spiritual pointer.