Shloka 39
कल्मषापहर-कीर्तनम् / Kīrtana for the Removal of Impurity
न रज्ज्वा न च दण्डेन न लोष्टैर्नायुधेन च । उद्वेजयति भूतानि श्लक्षणकर्मा दयापर:
na rajjvā na ca daṇḍena na loṣṭair nāyudhena ca | udvejayati bhūtāni ślakṣaṇakarmā dayāparaḥ ||
Người ấy không làm muôn loài khiếp sợ—không bằng dây thừng, không bằng gậy gộc, không bằng đất đá, cũng không bằng binh khí. Việc làm của người ấy mềm mỏng, không tì vết, và chuyên tâm nơi lòng từ mẫn. (Trong lời dạy này, Mahādeva tán dương đạo lý bất hại: người chế ngự các căn, không gây sợ hãi hay thương tổn cho bất cứ sinh linh nào, tránh cưỡng bức và bạo lực dù ở những điều nhỏ nhặt, được xem là hiện thân của dharma.)
श्रीमहेश्वर उवाच
Educational Q&A
The verse teaches ahiṃsā in a practical ethical form: a righteous person does not intimidate or harm creatures even through minor coercion (rope, stick, clods) or overt violence (weapons). True dharma is marked by gentle, blameless action and steadfast compassion.
Śrīmahēśvara (Mahādeva) is speaking within Anuśāsana Parva’s instruction on dharma, describing the qualities of a compassionate, self-controlled person. The focus is on conduct toward all beings—avoiding fear, injury, and harshness—as a hallmark of virtue.