Shloka 21
धर्मनिन्दा–धर्मोपासनाफलम् तथा साध्वाचारलक्षणम्
Fruits of Disparaging vs. Observing Dharma; Marks of Good Conduct
यस्यान्नेनावशेषेण जठरटरे यो म्रियेद् द्विज: । तांतांयोनिं व्रजेद् विप्रो यस्यान्नमुपजीवति
yasyānnenāvaśeṣeṇa jaṭharaṭare yo mriyed dvijaḥ | tāṁ tāṁ yoniṁ vrajed vipro yasyānnam upajīvati ||
Đại Tự Tại (Maheśvara) tuyên bố: nếu một Bà-la-môn chết khi trong bụng còn lưu lại thức ăn thừa của người khác, thì người ấy sẽ tái sinh đúng vào loài thai (yoni) gắn với kẻ mà thức ăn của họ đã nuôi sống mình. Nói cách khác, sống nhờ sự nuôi dưỡng của kẻ khác—nhất là bằng đồ thừa—tạo nên mối ràng buộc chi phối hình hài của đời sau, nêu rõ trọng lượng đạo đức của thức ăn, sự bảo trợ và sự thanh tịnh của sinh kế.
श्रीमहेश्वर उवाच
Educational Q&A
One’s dependence on another’s food—especially consuming leftovers—creates karmic bondage: at death, the consumer is said to attain a rebirth corresponding to the provider’s yoni, emphasizing purity and independence in livelihood and the moral seriousness of what and from whom one eats.
Śrīmaheśvara is instructing about the consequences of food-related conduct and dependence. The statement functions as a dharma-lesson: the act of living on another’s remnants is not merely social impropriety but a karmically determinative relationship affecting one’s next birth.