Shloka 111
Rudra-Śiva: Names, Two Natures, and the Logic of Epithets (रुद्रनाम-बहुरूपत्व-प्रकरणम्)
नित्य यज्ञका अनुष्ठान और धर्मका पालन करना चाहिये। देवपूजा और श्राद्धमें प्रीति रखना चाहिये। उछ्छवृत्तिसे उपार्जित किये हुए अन्नके द्वारा सबका आतिथ्य-सत्कार करना ऋषियोंका परम कर्तव्य है ।।
nivṛttir upabhogeṣu gorasānāṁ śame ratiḥ | sthaṇḍile śayane yogaḥ śākaparṇaniṣevaṇam ||
Mahādeva dạy kỷ luật của một đời sống tiết chế, đặt gốc nơi dharma: rút lui khỏi những hưởng thụ buông thả, vui trong sự an tĩnh nội tâm, lấy việc nằm trên nền đất trần làm hạnh khổ tu, và sống giản dị bằng rau xanh cùng lá cây. Sự tự chế ấy nâng đỡ những bổn phận lớn của chính pháp—tế lễ đều đặn, kính thờ chư thiên, tôn vinh tổ tiên qua śrāddha, và đãi khách bằng lương thực kiếm được chân chính—được xem là nghĩa vụ tối thượng của các bậc hiền triết.
श्रीमहेश्वर उवाच
Educational Q&A
Cultivate nivṛtti (restraint) from sensual indulgence, take joy in śama (inner peace), and adopt simple living—minimal bedding and simple food—as a practical yoga of self-discipline that strengthens one’s capacity to uphold dharma.
In Anuśāsana Parva, Śrī Mahādeva is presented as instructing on righteous conduct. This verse lists concrete ascetic practices and attitudes that characterize the ideal sage-like life and support broader religious and social duties such as worship, ancestral rites, and hospitality.