Shloka 8
अत्रेः तपोबलप्रकाशः तथा च्यवनस्य सोमाधिकारः
Atri’s Illumination by Tapas; Cyavana and Soma-Entitlement
इक्षुतैलपवित्राणां त्रिसंध्ये5प्सु निगनज्जनम्
ikṣu-taila-pavitrāṇāṁ tri-sandhye ’psu niganajjanam | gannā, tela aura kuśoṁkā pratigraha svīkāra karane para trikāla snāna karanā cāhiye | dhāna, phūla, phala, jala, pūā, jau-kī lapsī aura dahi-dūdhakā dāna lene para sau bāra gāyatrī-mantrakā japa karanā cāhiye ||
Bhīṣma nói: “Nếu ai nhận mía, dầu, hoặc cỏ darbha (kuśa) linh thiêng làm tặng phẩm, thì phải tắm gột rửa trong nước vào ba thời giao (sáng, trưa, chiều). Nếu nhận các vật như thóc gạo, hoa, trái, nước, bánh ngọt, cháo lúa mạch, sữa chua và sữa, thì phải tụng niệm thần chú Gāyatrī một trăm lần.” Như vậy, Bhīṣma đặt việc thọ nhận (pratigraha) trong khuôn phép: phải được cân bằng bằng sự thanh tịnh và trì chú, để sinh kế và trao đổi xã hội vẫn thuận theo dharma.
भीष्य उवाच
Educational Q&A
Receiving gifts is not morally neutral; it carries responsibility. Bhishma teaches that certain accepted items require compensatory purification—either bathing at the three sandhyās or reciting the Gāyatrī 100 times—so that one’s conduct, livelihood, and ritual integrity remain aligned with dharma.
In the Anuśāsana Parva’s instruction on dharma, Bhishma is advising Yudhiṣṭhira about proper conduct, specifically the discipline and expiatory practices connected with accepting various kinds of gifts (pratigraha).