Shloka 81
Vānaprastha-dharma and Tapas: Śiva–Umā Saṃvāda
Forest-Stage Discipline and Austerity
Devanagari script
अमावास्यां तु ये मर्त्या: प्रयच्छन्ति तिलोदकम्
Transliteration
amāvāsyāṃ tu ye martyāḥ prayacchanti tilodakam, tapodhana! yo manuṣya amāvāsyāke dina tāṃbeke pātrameṃ madhu evaṃ tilase miśrita jala lekara usake dvārā pitr̥roṃkā tarpaṇa karate haiṃ, unake dvārā rahasyasahita śrāddhakarma yathārtharūpase sampādita ho jātā hai
Translation
Śakra nói: “Hỡi bậc khổ hạnh giàu công phu (tapodhana)! Những người phàm nào vào ngày Amāvāsyā (ngày sóc, trăng mới) dâng nước pha mè—đựng trong bình đồng, hòa mật ong và mè, rồi dùng đó làm lễ tarpana để làm thỏa lòng các Pitṛ (tổ tiên)—thì đã hoàn thành nghi lễ śrāddha một cách đúng pháp, đầy đủ các mật nghi cần thiết.”
Word by Word
अमावास्याम्on the new-moon day
अमावास्याम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअमावास्या
FormFeminine, Locative, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
येwho (those who)
ये:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Plural
मर्त्याःmortals/men
मर्त्याः:
Karta
TypeNoun
Rootमर्त्य
FormMasculine, Nominative, Plural
प्रयच्छन्तिgive/offer
प्रयच्छन्ति:
TypeVerb
Rootप्र-यम् (यच्छति)
FormPresent, Third, Plural, Parasmaipada
तिलोदकम्water with sesame (sesame-water offering)
तिलोदकम्:
Karma
TypeNoun
Rootतिल + उदक
FormNeuter, Accusative, Singular
तपोधनO ascetic rich in austerity
तपोधन:
TypeNoun
Rootतपोधन
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
शक्र उवाच
Characters & Entities
Ś
Śakra (Indra)T
Tapodhana (addressed ascetic/sage)P
Pitṛs (ancestors)A
Amāvāsyā (new-moon day)T
Tilodaka (sesame-water offering)C
Copper vessel (tāmra-pātra)H
Honey (madhu)S
Sesame (tila)Ś
Śrāddha (ancestral rite)T
Tarpaṇa (libation)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes