Shloka 643
Vānaprastha-dharma and Tapas: Śiva–Umā Saṃvāda
Forest-Stage Discipline and Austerity
अनिलद्ठेषिण: शक्र गर्भस्था च्यवते प्रजा । इन्द्र! जो दुराचारी और कुलांगार पुरुष तथा जो समस्त दुराचारिणी स्त्रियाँ सूर्यकी ओर मुँह करके पेशाब करती हैं और जो लोग वायुसे द्वेष रखते अर्थात् वायुके सम्मुख मूत्रत्याग करते हैं उन सबकी छियासी वर्षोतक गर्भमें आयी हुई संतान गिर जाती है
aniladveṣiṇaḥ śakra garbhasthā cyavate prajā | indra! ye durācārī ca kulāṅgāra-puruṣāḥ tathā yāḥ samastā durācāriṇyaḥ striyaḥ sūryābhimukhāḥ kṛtvā mūtraṃ visṛjanti, ye ca vāyunā dveṣṭi, vāyu-sammukhe mūtra-tyāgaṃ kurvanti, teṣāṃ sarveṣāṃ ṣaḍaśīti-varṣotkā garbham āgatā santānaḥ patati ||
Śakra nói: “Những kẻ ghét gió—hỡi Indra—khiến bào thai trong bụng bị rơi. Những người đàn ông hư hỏng, làm nhơ nhuốc dòng tộc; và những người đàn bà truỵ lạc hoàn toàn, tiểu tiện quay mặt về phía mặt trời; cùng những kẻ khinh mạn gió, đi tiểu ngược chiều gió—tất thảy những người ấy, người ta nói rằng, sẽ chịu cảnh sẩy thai, dù đứa con đã vào bụng và thai kỳ đã kéo dài.”
शक्र उवाच
Educational Q&A
The verse warns that shameless, corrupt behavior and contempt toward natural/cosmic powers (especially the sun and wind) are forms of adharma, and it presents severe consequences—miscarriage of offspring—as a deterrent, emphasizing bodily discipline and reverence as ethical duties.
Śakra (Indra) is speaking in a didactic context within the Anuśāsana Parva, listing specific improper acts (urinating facing the sun or against the wind, and general immoral conduct) and stating the resulting harm to progeny, as part of a broader instruction on right conduct.