Shloka 46
Vānaprastha-dharma and Tapas: Śiva–Umā Saṃvāda
Forest-Stage Discipline and Austerity
उनका रूप सूर्यके समान तेजसे प्रकाशित हो रहा था। उन्होंने धर्मके रहस्योंको सुनकर इन्द्रसे पूछा-- ।।
devadūta uvāca |
tiryagyoni-gatān sattvān martyā hiṃsanti mohitāḥ |
kīṭān pipīlikān sarpān meṣān sa-mṛga-pakṣiṇaḥ ||
Vị sứ giả thần linh thưa: “Con người vì mê muội mà gây bạo hại đối với các loài sinh trong thai tạng phi nhân—giết côn trùng, kiến, rắn, cừu, và cả muông thú cùng chim chóc. Đã nghe những bí yếu vi tế của dharma, nay con hỏi Indra: vì sao phàm nhân bị vô minh chế ngự lại làm hại những sinh linh yếu đuối ấy?”
देवदूत उवाच
Educational Q&A
The verse frames violence toward animals and small creatures as a product of moha (delusion). By questioning Indra, it highlights an ethical ideal central to dharma: restraint from harming living beings (ahiṃsā) and awareness that all creatures are moral subjects within the karmic order.
A divine messenger, radiant like the sun, has heard teachings on the ‘secrets of dharma’ and then poses a pointed question to Indra: why do humans, though capable of moral understanding, still harm non-human beings—ranging from insects and ants to snakes, sheep, animals, and birds.