Shloka 11
Vānaprastha-dharma and Tapas: Śiva–Umā Saṃvāda
Forest-Stage Discipline and Austerity
Devanagari script
धर्मव्याकरणं पुण्यं रहस्यश्रवर्ण महत् । श्रोतव्यं धर्मसंयुक्त विहितं त्रिदशै: स्वयम्
Translation
“Trong đó có sự giải thích về dharma và những bí mật của dharma; đó là điều cực kỳ thanh tịnh, khiến người nghe được chân lý huyền nhiệm lớn lao, thấm nhuần dharma, và do chính chư thiên thiết lập. Vì vậy, cần phải lắng nghe.”
Word by Word
धर्मव्याकरणम्exposition/analysis of dharma
धर्मव्याकरणम्:
Karta
TypeNoun
Rootधर्म-व्याकरण
FormNeuter, Nominative, Singular
पुण्यम्meritorious, holy
पुण्यम्:
Karta
TypeAdjective
Rootपुण्य
FormNeuter, Nominative, Singular
रहस्यश्रवणम्hearing of the secret (teachings)
रहस्यश्रवणम्:
Karta
TypeNoun
Rootरहस्य-श्रवण
FormNeuter, Nominative, Singular
महत्great
महत्:
Karta
TypeAdjective
Rootमहत्
FormNeuter, Nominative, Singular
श्रोतव्यम्should be heard
श्रोतव्यम्:
Karma
TypeVerb
Rootश्रु
FormNeuter, Nominative, Singular, Gerundive (भाव्य/तव्यत्), Passive sense (obligation)
धर्मसंयुक्तम्connected with dharma
धर्मसंयुक्तम्:
Karta
TypeAdjective
Rootधर्म-संयुक्त
FormNeuter, Nominative, Singular
विहितम्ordained/established
विहितम्:
Karta
TypeVerb
Rootवि-धा
FormNeuter, Nominative, Singular, Past passive participle (क्त), Passive
त्रिदशैःby the gods (thirty deities)
त्रिदशैः:
Karana
TypeNoun
Rootत्रिदश
FormMasculine, Instrumental, Plural
स्वयम्by themselves; personally
स्वयम्:
TypeIndeclinable
Rootस्वयम्
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes