Shloka 28
अध्याय १२८: शिव–उमा संवादः — तिलोत्तमा, श्मशान-मेध्यता, तथा चातुर्वर्ण्य-धर्मः
Chapter 128: Śiva–Umā Dialogue—Tilottamā, the Ritual Valence of the Śmaśāna, and the Fourfold Duty-Code
नानाबुद्धिरुचो लोके मनुष्यान् नूनमिच्छसि । ग्रहीतुं स्वगुणै: सर्वास्तेनासि हरिण: कृश:
nānā-buddhi-rucau loke manuṣyān nūnam icchasi | grahītuṁ sva-guṇaiḥ sarvās tenāsi hariṇaḥ kṛśaḥ ||
Hẳn là ngươi muốn chinh phục lòng người trong cõi đời này, nơi trí hiểu và sở thích muôn vẻ. Mưu toan dùng chính phẩm chất của mình để thu phục tất cả, nên ngươi đã trở nên gầy mòn—như con nai—kiệt quệ vì gánh nặng của quyết tâm ấy.
ब्राह्मण उवाच
Educational Q&A
People differ widely in intellect and preference; trying to control or satisfy everyone through one’s own virtues can exhaust a person. The verse cautions against overextending oneself in the attempt to win universal approval or compliance.
A brāhmaṇa addresses someone who has grown pale and thin, diagnosing the cause as an intense determination to bring all kinds of people—each with different views and tastes—under influence. The deer-simile highlights the speaker’s concern about the listener’s depletion.