Shloka 12
अध्याय १२८: शिव–उमा संवादः — तिलोत्तमा, श्मशान-मेध्यता, तथा चातुर्वर्ण्य-धर्मः
Chapter 128: Śiva–Umā Dialogue—Tilottamā, the Ritual Valence of the Śmaśāna, and the Fourfold Duty-Code
गुणवान् विगुणानन्यान् नूनं पश्यसि सत्कृतान् । प्राज्ञो5प्राज्ञान् विनीतात्मा तेनासि हरिण: कृश:
guṇavān viguṇān anyān nūnaṃ paśyasi satkṛtān | prājño 'prājñān vinītātmā tenāsi hariṇaḥ kṛśaḥ ||
Bà-la-môn nói: “Hẳn ngươi thấy kẻ vô đức lại được tôn vinh, còn người có đức hạnh thì không. Dẫu ngươi trí tuệ và tự chế, ngươi vẫn chứng kiến kẻ ngu được kính trọng; bởi thế ngươi đã trở nên tái nhợt và gầy mòn như nai—hao kiệt vì nỗi bất công ấy.”
ब्राह्मण उवाच
Educational Q&A
The verse highlights a common ethical tension: worldly honour does not always align with true virtue. Seeing the unworthy praised while the worthy are neglected can cause inner distress; the implied counsel is to recognize this mismatch without letting it destroy one’s steadiness and self-discipline.
A Brahmin addresses someone who is visibly weakened and disheartened. He diagnoses the cause as grief born from observing society’s inversion of values—foolish or unworthy people being respected while the wise and virtuous are not.