Shloka 12
Dāna-Śreṣṭhatā: On the Superiority of Giving
Maitreya–Vyāsa Exemplum
वहतां सुमहाभारं संनिकर्षे स्वनं प्रभो । नृणां च संवाहयतां श्रूयते विविध: स्वन:
vahatāṃ sumahābhāraṃ saṃnikarṣe svanaṃ prabho | nṛṇāṃ ca saṃvāhayatāṃ śrūyate vividhaḥ svanaḥ ||
“Thưa ngài, tôi nghe rất gần tiếng rền của cỗ xe chở một gánh nặng vô cùng lớn. Tôi cũng nghe những tiếng hò hét, gọi nhau đủ kiểu của những người đang điều khiển nó. Khi thứ âm thanh ấy rơi vào tai, tôi bị nỗi sợ rằng cỗ xe sẽ đến nghiền nát mình; vì thế tôi vội vã chạy trốn. Kìa—tiếng roi quất lên lưng bò, và chúng đang tiến lại, thở dốc dưới gánh nặng lớn.”
कीट उवाच
Educational Q&A
Even the smallest beings experience fear and seek safety; dharma therefore includes attentiveness and compassion so that human activity does not harm the vulnerable—whether by negligence (a cart crushing a creature) or by cruelty (whipping overburdened oxen).
The speaker, a small creature (kīṭa), tells a lord/master that it hears the nearby rumble of a heavily loaded cart and the varied shouts of the men driving it; fearing it may be crushed, it runs away, while also noting the whip striking the oxen and their labored breathing under the load.