Mahabharata — Anushasana Parva, Shloka 58
Adhyāya 119: Vyāsa–Kīṭa-saṃvāda
Tapas-bala and karmic ascent across yoni
मांसं तु कौमुद पक्ष वर्जितं पार्थ राजभि: । सर्वभूतात्मभूतस्थैरविदितार्थपरावरै:
māṁsaṁ tu kaumuda-pakṣa-varjitaṁ pārtha rājabhiḥ | sarva-bhūtātma-bhūtasthair aviditārtha-parāvaraiḥ ||
Bhīṣma nói: “Hỡi Pārtha, những vị vua đã từ bỏ việc ăn thịt trong mùa Kaumuda, suốt cả hai nửa tháng (hoặc chỉ một nửa tháng), dường như an trú trong Tự Ngã của muôn loài. Nhờ sự tiết chế ấy, họ thấu hiểu các nguyên lý cao và thấp của thực tại (parāvara).”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhīṣma teaches that voluntary restraint—specifically abstaining from meat during a sacred seasonal/fortnight observance—cultivates compassion and self-mastery, and is said to yield elevated spiritual insight (knowledge of the higher and lower principles, para and apara).
In his instruction to Arjuna, Bhīṣma praises a vow observed by exemplary kings: refraining from meat during the Kaumuda fortnight(s). He presents this as a dharmic practice that led those rulers to a heightened, universal identification with all beings and to deeper metaphysical understanding.