Mahabharata — Anushasana Parva, Shloka 8
Dvaipāyana–Kīṭa Saṃvāda: Karmic Memory, Fear of Death, and Embodied Pleasure
Devanagari script
पूर्व तु मनसा त्यक्त्वा तथा वाचाथ कर्मणा । न भक्षयति यो मांसं त्रिविधं स विमुच्यते
Transliteration
pūrvaṁ tu manasā tyaktvā tathā vācātha karmaṇā | na bhakṣayati yo māṁsaṁ trividhaṁ sa vimucyate ||
Translation
Bhīṣma nói: “Ai trước hết từ bỏ bạo hại trong tâm, rồi trong lời, và sau cùng trong hành động—và vì thế không ăn thịt—người ấy được giải thoát khỏi vết nhơ của ba thứ bạo hại. Lời dạy này nhấn mạnh rằng sự thanh tịnh đạo đức có từng bậc, và chỉ trọn vẹn khi ý, lời, và việc đều được chế ngự khỏi làm hại.”
Word by Word
पूर्वम्first/previously
पूर्वम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootपूर्व
FormAvyaya (adverb)
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
FormAvyaya (particle)
मनसाby the mind
मनसा:
Karana
TypeNoun
Rootमनस्
FormNeuter, Instrumental, Singular
त्यक्त्वाhaving abandoned
त्यक्त्वा:
TypeVerb
Rootत्यज्
FormAbsolutive (ktvā), indeclinable
तथाlikewise/so
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
FormAvyaya (adverb)
वाचाby speech
वाचा:
Karana
TypeNoun
Rootवाच्
FormFeminine, Instrumental, Singular
अथthen/and then
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
FormAvyaya (particle)
कर्मणाby action/deed
कर्मणा:
Karana
TypeNoun
Rootकर्मन्
FormNeuter, Instrumental, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
FormAvyaya (negation)
भक्षयतिeats/consumes
भक्षयति:
TypeVerb
Rootभक्ष्
FormPresent, Parasmaipada, 3rd person, Singular
यःwho
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Singular
मांसम्meat
मांसम्:
Karma
TypeNoun
Rootमांस
FormNeuter, Accusative, Singular
त्रिविधम्threefold/of three kinds
त्रिविधम्:
TypeAdjective
Rootत्रिविध
FormNeuter, Accusative, Singular (agreeing with मांसम्)
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
विमुच्यतेis released/is freed
विमुच्यते:
TypeVerb
Rootवि+मुच्
FormPresent, Atmanepada, 3rd person, Singular (passive sense: 'is freed')
Speaker
भीष्म उवाच
Characters & Entities
B
BhishmaVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes