Shloka 43
मानसतीर्थ-शौचप्रशंसा | Praise of the ‘Mental Tīrtha’ and the Marks of Purity
कोटीशतसहस्रं च तेषु लोकेषु मोदते । तथा वह पुण्डरीकके समान श्वेत वर्णोका विमान पाता है। दीप्तिमान् सूर्य और अग्निके समान तेजस्विनी और दिव्यमालाधारिणी रुद्रकन्याएँ उसे सनातन अन्तरिक्ष-लोकमें ले जाती हैं और वहाँ वह एक कल्प लाख करोड़ एवं अठारह हजार वर्षोतक सुख भोगता है ।।
koṭiśatasahasraṃ ca teṣu lokeṣu modate | tathā sa puṇḍarīkake samānaśvetavarṇakaṃ vimānaṃ prāpnoti | dīptimān sūryāgnisamaṃ tejasvinīṃ divyamālādhāriṇīś ca rudrakanyāḥ taṃ sanātane ’ntarikṣaloke nayanti | tatra sa ekaṃ kalpaṃ lakṣakoṭiṃ ca aṣṭādaśasahasraṃ varṣāṇi sukhaṃ bhuṅkte || yastu saṃvatsaraṃ bhuṅkte daśāhe vai gate gate
Bhīṣma nói: Trong những cõi ấy, người ấy hoan hỷ giữa vô lượng quần chúng. Người ấy đạt được một thiên xa rực sáng, trắng như hoa sen. Các ái nữ thần thánh của Rudra—mang vòng hoa trời, chói ngời như mặt trời và lửa—đưa người ấy đến cõi trung thiên vĩnh cửu. Tại đó, người ấy hưởng lạc trong một thời gian mênh mông: một kalpa, lại thêm vô số vạn ức, và mười tám nghìn năm nữa. (Đoạn văn rồi tiếp: “Nhưng kẻ nào thọ thực suốt một năm, khi mỗi kỳ mười ngày trôi qua…”)
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse emphasizes the doctrine of karmic fruition: righteous or meritorious conduct yields exalted posthumous results—joy in higher realms, divine conveyance (vimāna), and long-lasting bliss measured in cosmic time. It frames ethical living as having tangible metaphysical consequences.
Bhīṣma describes the reward granted to a meritorious person: he delights in celestial worlds, receives a lotus-white vimāna, and is escorted by radiant Rudra’s maidens to the eternal antarikṣa-loka, where he enjoys happiness for an immense duration. The final fragment signals a transition to the next rule or comparison involving ten-day periods and a year.