Shloka 101
मानसतीर्थ-शौचप्रशंसा | Praise of the ‘Mental Tīrtha’ and the Marks of Purity
जो लगातार बारह महीनोंतक मिताहारी और जितेन्द्रिय होकर तेईसवें दिन एक बार भोजन करता है, वह वायु, शुक्राचार्य तथा रुद्रके लोकमें जाता है ।।
yo lagātāraṃ dvādaśa-māsebhyaḥ mitāhārī jitendriyaś ca bhūtvā trayoviṃśe dine ekavāraṃ bhojanaṃ karoti, sa vāyu-śukrācārya-rudra-lokeṣu gacchati. kāmacārī kāmagamaḥ pūjyamāno 'psarogaṇaiḥ, anekaguṇa-paryantaṃ vimāna-varaṃ āsthitaḥ.
Bhīṣma nói: Ai trong mười hai tháng liên tiếp sống tiết độ trong ăn uống, chế ngự các căn, và đến ngày thứ hai mươi ba mới dùng bữa chỉ một lần, người ấy sẽ đạt đến các cõi của Vāyu, Śukrācārya và Rudra. Ở đó, được tự do đi lại, toại nguyện mọi điều mong cầu, được các đoàn apsarā tôn kính, người ấy ngự trong một cỗ thiên xa (vimāna) thượng hạng suốt một thời gian dài với công đức tăng bội.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that sustained moderation in food (mitāhāra) and mastery over the senses (jitendriyatā), practiced as a long-term vow, is a dharmic austerity that generates great merit and leads to exalted posthumous attainments.
In Bhishma’s instruction on dharma and religious observances, he describes a specific year-long regimen—eating only once on every twenty-third day—then states the heavenly rewards: access to divine realms (of Vayu, Shukra, and Rudra), honor by apsarases, and residence in a splendid celestial vimāna.