Shloka 61
उपवासफलात्मकविधिः — Upavāsa as Yajña-Equivalent Merit
Angiras Teaching
स्वस्थ: सफलसंकल्प: सुखी विगतकल्मष: । अतः वह पवित्रात्मा पुरुष वस्त्राभूषणोंसे अलंकृत हो सैकड़ों स्त्रियोंसे भरे हुए और इच्छानुसार चलनेवाले सुवर्ण-सदृश विमानपर बैठकर रमण करता है। वह स्वस्थ, सफलमनोरथ, सुखी एवं निष्पाप होता है ।।
svāsthyaḥ saphala-saṅkalpaḥ sukhī vigata-kalmaṣaḥ | ataḥ sa pavi-trātmā puruṣaḥ vastrābhūṣaṇaiḥ alaṅkṛtaḥ śataśaḥ strībhiḥ parivṛtaḥ kāma-gamena suvarṇa-sadṛśena vimānena āruhya ramate | sa svāsthyaḥ saphala-manorathaḥ sukhī ca niṣpāpaḥ || anaśnan deham utsṛjya phalaṃ prāpnoti mānavaḥ | yaḥ pumān anaśana-vrataṃ kṛtvā dehaṃ tyajati sa prātaḥ-kāla-sūrya-sadṛśa-prabhāḥ suvarṇa-kāntiḥ vaidūrya-muktā-jāla-vibhūṣitaḥ vīṇā-mṛdaṅga-nināditaḥ patākā-dīpa-samujjvalitaḥ divya-ghaṇṭā-nādena ghoṣamāṇaḥ sahasrāpsarā-yukta-vimāne upaviśya divya-sukhaṃ bhuṅkte ||
Aṅgiras nói: “Người ấy trở nên khỏe mạnh, mọi quyết nguyện đều kết quả, an vui và sạch tội. Vì thế, bậc có tâm hồn thanh tịnh ấy—được điểm trang bằng y phục và châu báu—ngồi hưởng lạc trên cỗ vimāna bằng vàng, đi theo ý muốn, chung quanh là hàng trăm phụ nữ. Thân thể người ấy vững mạnh, ước nguyện viên mãn, hoan hỷ và không vết nhơ. Kẻ nào giữ giới nguyện nhịn ăn (anāśana-vrata) rồi xả bỏ thân này, sẽ được quả báo như sau: rực sáng như mặt trời buổi sớm, ánh vàng chói lọi, khảm ngọc vaidūrya và trân châu, vang dội tiếng vīṇā và trống mṛdaṅga, rạng ngời cờ phướn và đèn đuốc, ngân vọng tiếng chuông thiêng—người ấy ngồi trên vimāna có hàng ngàn apsarā hầu cận và hưởng lạc cõi trời.”
अंगियरा उवाच
Educational Q&A
The passage teaches that disciplined self-restraint—specifically the vow of fasting undertaken as a religious observance—purifies a person (vigata-kalmaṣa) and yields auspicious results. It frames ethical self-control as a cause of inner purity and meritorious destiny, expressed through the idiom of heavenly reward.
Aṅgiras describes the posthumous फल (reward) of one who performs an anaśana-vrata and then relinquishes the body: the person is portrayed as radiant and adorned, traveling in a wish-moving golden vimāna amid music, lights, and apsarases, enjoying divine pleasures—an illustrative depiction of the merit gained through the vow.