Previous Verse
Next Verse

Shloka 57

उपवासफलात्मकविधिः — Upavāsa as Yajña-Equivalent Merit

Angiras Teaching

स गत्वा स्त्रीशताकीर्णे रमते भरतर्षभ

sa gatvā strī-śatākīrṇe ramate bharatarṣabha | bharataśreṣṭha! sa svargaṁ gatvā śataśo ramaṇībhiḥ paripūrṇe prāsāde ramate | asmin loke durbalaṁ manuṣyaṁ hṛṣṭa-puṣṭaṁ bhūtaṁ dṛṣṭam | yasya vraṇo jātaḥ tasya vraṇo 'pi rūḍhaḥ bhavati | rogī roga-nivṛtty-arthaṁ auṣadha-samūhaṁ prāpnoti | krodha-pūrṇaṁ puruṣaṁ prasādayituṁ upāyo 'pi labhyate | artha-māna-kṛte duḥkhita-puruṣasya duḥkha-nivṛttiś ca dṛśyate | kintu svarga-kāṅkṣiṇaṁ divya-sukha-kāṅkṣiṇaṁ puruṣaṁ etāni iha-loka-sukhāni na rocante |

Aṅgirā nói: “Hỡi bậc trượng phu của dòng Bharata, hỡi người ưu tú nhất trong Bharata—đến thiên giới rồi, người ấy vui hưởng trong cung điện đầy hàng trăm mỹ nữ. Ở đời này, người ta thấy kẻ yếu cũng có thể trở nên vui tươi và cường tráng; vết thương gây ra cũng thấy lành; người bệnh có được bao thứ thuốc men để trừ bệnh; cũng có phương cách làm nguôi kẻ đang sôi sục giận dữ; và người khổ vì của cải, danh dự cũng thấy có sự giải tỏa. Nhưng với kẻ khát vọng thiên đường và mong cầu hạnh phúc thần diệu, những lời bàn về lạc thú thế gian ấy chẳng đáng hấp dẫn.”

सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
गत्वाhaving gone
गत्वा:
TypeVerb
Rootगम्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral), Prior action
स्त्रीशताकीर्णेin (a place) filled with hundreds of women
स्त्रीशताकीर्णे:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootस्त्रीशताकीर्ण
FormNeuter, Locative, Singular
रमतेenjoys/sports
रमते:
TypeVerb
Rootरम्
FormLat, Present, Third, Singular, Atmanepada
भरतर्षभO bull among the Bharatas
भरतर्षभ:
TypeNoun
Rootभरतर्षभ
FormMasculine, Vocative, Singular
भरतश्रेष्ठO best of the Bharatas
भरतश्रेष्ठ:
TypeNoun
Rootभरतश्रेष्ठ
FormMasculine, Vocative, Singular

अंगियरा उवाच

A
Aṅgirā (Angiras)
S
Svarga (heaven)
B
Bharata lineage (address: Bharatarṣabha/Bharataśreṣṭha)

Educational Q&A

The verse contrasts ordinary worldly consolations (healing, medicine, appeasing anger, relief from distress over wealth and honor) with the mindset of one intent on heaven: for a person whose aim is divine happiness, merely worldly pleasures and remedies feel insufficient and unappealing.

Aṅgirā addresses a Bharata prince/king and describes the reward of reaching heaven—enjoyment in a palace filled with many women—then argues that although this world offers many forms of relief and pleasure, a person yearning for svarga and divine bliss does not value such worldly talk.