Shloka 15
उपवासविधि-प्रश्नः
Inquiry into the Discipline of Fasting
दश चैव पितृन् माता सर्वा वा पृथिवीमपि । गौरवेणाभिभवति नास्ति मातृसमो गुरु:
daśa caiva pitṝn mātā sarvā vā pṛthivīm api | gauraveṇābhibhavati nāsti mātṛ-samo guruḥ ||
Bhīṣma nói: “Mẹ vượt cả mười người cha; quả thật, bằng sức nặng của phẩm giá và giá trị của mình, mẹ làm lu mờ cả cõi đất. Vì thế, không có bậc thầy nào sánh bằng mẹ. Bài kệ này tôn việc kính mẹ làm bổn phận đạo đức trọng yếu, coi lòng tri ân và phụng dưỡng mẹ là một hình thức dharma tối thượng.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that the mother holds the highest claim to reverence and gratitude—surpassing even multiple paternal authorities—and is therefore the foremost 'guru' in one’s moral life.
In Anuśāsana Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on dharma and right conduct; here he emphasizes the hierarchy of respect within family and society, placing the mother at the pinnacle.