Shloka 64
आचारप्रशंसा
Praise of Ācāra as the Basis of Longevity, Fame, and Prosperity
ऊर्ध्व प्राणा ह्ुत्क्रामन्ति यून: स्थविर आयति
ūrdhva-prāṇā hutkrāmanti yūnaḥ sthavira āyati
Bhīṣma nói: “Ở người trẻ, các sinh khí (prāṇa) thường bốc lên và dễ lìa đi; ở người già, chúng vận hành chậm chạp và đến một cách khó nhọc.” Trong lời suy niệm về sự suy tàn của thân thể này, câu kệ nhấn mạnh tính tất yếu của tuổi già và nhu cầu sống có kỷ luật, biết buông xả, vì sức lực của đời người chẳng bao giờ bền vững.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Life’s energies are unstable and change with age: youth is marked by quick, upward-moving vitality that can suddenly depart, while old age brings slow, difficult bodily functioning. Recognizing this impermanence supports dharmic restraint, humility, and detachment from bodily pride.
Bhīṣma, in his instruction during the Anuśāsana Parva, is describing physiological signs of youth and old age to ground a moral lesson: human life is transient, so one should live with discipline and awareness rather than complacency.