Shloka 55
आचारप्रशंसा
Praise of Ācāra as the Basis of Longevity, Fame, and Prosperity
(देवालये5थ गोवन्दे चैत्ये सस्येषु विश्रमे । भक्ष्यान् भूक्त्वा क्षुतेअध्वानं गत्वा मूत्रपुरीषयो: ।।
bhīṣma uvāca | devālaye 'tha govande caitye sasy eṣu viśrame | bhakṣyān bhuktvā kṣute 'dhvānaṃ gatvā mūtrapurīṣayoḥ || dvir ācāmed yathānyāyaṃ hṛdagataṃ tu pibann apaḥ | annaṃ bubhukṣamāṇas tu trir mukhena spṛśed apaḥ | bhuktvā cānnaṃ tathaiva trir dviḥ punaḥ parimārjayet ||
Bhīṣma nói: Chớ tiểu tiện hay đại tiện gần đền thờ, giữa đàn bò, tại nơi thánh tích (caitya), gần những cây gắn với việc thờ phụng, gần chỗ nghỉ chân, hay trong ruộng đồng đang xanh tốt. Sau khi ăn, sau khi hắt hơi, sau khi đi đường, và sau khi đi vệ sinh, hãy làm phép tẩy tịnh đúng nghi thức rồi súc miệng (ācāmana) hai lần theo phép—uống đủ để cảm thấy nước như chạm tới tim. Người sắp ăn nên làm ācāmana ba lần; sau khi ăn cũng lại làm ācāmana ba lần, rồi dùng gốc ngón cái lau miệng hai lượt.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Maintain śauca (purity) by respecting sacred and communal spaces—temples, shrines, cattle areas, resting places, and cultivated fields—and by performing prescribed ācāmana and cleansing after common impurity-causing acts such as eating, sneezing, traveling, and excretion.
In the Anuśāsana Parva’s instruction section, Bhīṣma continues advising on dharmic conduct, giving practical rules of daily purity: prohibitions about where to relieve oneself and the proper sequence and manner of ācāmana before and after meals and after other activities.