Mahabharata — Anushasana Parva, Shloka 246
आचारप्रशंसा
Praise of Ācāra as the Basis of Longevity, Fame, and Prosperity
नाज्ञातैः सह गच्छेत नैको न वृषलै: सह । मल-मूत्रकी ओर न देखे
nā-jñātaiḥ saha gacchet naiko na vṛṣalaiḥ saha | mala-mūtra-kīṭaṃ na paśyet, tasmin kadācid api pādaṃ na nikṣipet | atyanta-sabere, adhikāṃ sāyaṃ gate, tathā madhyāhna-samaye ca kvacid bahiḥ na vrajet | na ca aparicita-puruṣaiḥ saha yātrāṃ kuryāt, na śūdrakaiḥ saha, na caikaḥ ||
Bhishma dạy những quy tắc xử thế thận trọng: không nên đi đường cùng người lạ, không nên đi một mình, cũng không nên giao du với kẻ bị xã hội khinh chê. Phải tránh nhìn vào hay giẫm lên những nơi ô uế liên quan đến việc bài tiết. Cũng nên tránh ra ngoài vào những lúc bất an hay không cát tường—rạng đông quá sớm, chiều muộn sau khi trời đã tối, và đúng giờ chính ngọ. Tóm lại, người có kỷ luật giữ gìn sự thanh sạch của thân, sự đúng mực trong giao tiếp và sự an toàn của mình bằng cách chọn nơi sạch, thời điểm thích hợp và bạn đồng hành đáng tin.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Maintain disciplined conduct by avoiding unsafe companionship (strangers, disreputable company), avoiding solitary travel, keeping away from impure places, and choosing appropriate times to go out—thus protecting purity, reputation, and safety in accordance with dharma.
In the Anushasana Parva’s instruction section, Bhishma continues advising Yudhishthira on practical dharma. Here he lists everyday behavioral restraints—where to go, when to go, and with whom to travel—as part of a broader code of righteous living.