Shloka 28
Tapas-śreṣṭhatā: Anāśana as the Highest Austerity
Bhagīratha–Brahmā Saṃvāda
शम्याक्षेपैरयजं यच्च देवान् साद्यस्कानामयुतैश्लापि यत्तत् । त्रयोदशद्वादशाहै श्ष देव सपौण्डरीकान्न च तेषां फलेन
Bhagīratha uvāca — śamyākṣepair ayajaṃ yac ca devān sādyaskānām ayutaiś cāpi yat tat | trayodaśa-dvādaśāhaiś ca deva sapauṇḍarīkān na ca teṣāṃ phalena, deva, aham iha āgataḥ ||
Bhagīratha thưa: “Bạch Chúa Tể, con đã nhiều lần thờ phụng chư thiên bằng các tế lễ Śamyākṣepa; lại còn cử hành đến mười nghìn nghi lễ Sādyaska. Nhiều phen con hoàn tất những tế lễ kết thúc trong mười ba ngày và mười hai ngày, và cũng đã hoàn thành tế lễ mang tên Pauṇḍarīka. Thế nhưng, bạch Thần linh, không phải nhờ quả của những nghi lễ ấy mà con đạt đến cảnh ngộ này.”
भगीरथ उवाच
Educational Q&A
Bhagīratha emphasizes that mere accumulation of ritual merit (even vast and varied sacrifices) is not the decisive cause of the highest attainment; something beyond the mechanical ‘fruit of rites’—such as divine grace, inner purity, or a higher dharmic purpose—is implied.
Bhagīratha addresses a deity and recounts the many great sacrifices he has performed—Śamyākṣepa, countless Sādyaska rites, twelve- and thirteen-day sacrifices, and the Pauṇḍarīka—then declares that his present arrival/attainment is not due to the fruits of those rituals.