Shloka 50
उपदेशदोषप्रसङ्गः (Upadeśa-doṣa-prasaṅgaḥ) — The Risk of Misapplied Counsel
Devanagari script
पुरोहित उवाच पुण्याहवाचने नित्यं धर्मकृत्येषु चासकृत् । शान्तिहोमेषु च सदा कि त्वं हससि वीक्ष्य माम्
Translation
Vị tư tế nói: “Tâu Đại vương! Mỗi ngày, vào lúc đọc lời chúc phúc (puṇyāha), rồi khi nhiều lần cử hành các nghi lễ dharma, và cả trong các lễ hỏa tế cầu an—cớ sao ngài cứ nhìn tôi mà cười?”
Word by Word
पुरोहितःthe priest
पुरोहितः:
Karta
TypeNoun
Rootपुरोहित
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, 3rd, Singular
पुण्याहवाचनेat the recitation of the auspicious day-formula (puṇyāha-vācana)
पुण्याहवाचने:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपुण्याहवाचन
FormNeuter, Locative, Singular
नित्यम्always
नित्यम्:
TypeIndeclinable
Rootनित्य
धर्मकृत्येषुin religious rites/duties
धर्मकृत्येषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootधर्मकृत्य
FormNeuter, Locative, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
असकृत्repeatedly
असकृत्:
TypeIndeclinable
Rootअसकृत्
शान्तिहोमेषुin peace-offerings (śānti-homas)
शान्तिहोमेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootशान्तिहोम
FormMasculine, Locative, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
सदाalways
सदा:
TypeIndeclinable
Rootसदा
किम्why/what (reason)
किम्:
Karma
TypePronoun
Rootकिम्
FormNeuter, Accusative, Singular
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormNominative, Singular
हससिlaugh (you laugh)
हससि:
TypeVerb
Rootहस्
FormPresent, 2nd, Singular
वीक्ष्यhaving looked (at)
वीक्ष्य:
TypeVerb
Rootवीक्ष्
FormAbsolutive (Gerund), Parasmaipada (usage-neutral)
माम्me
माम्:
Karma
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormAccusative, Singular
Speaker
पुरोहित उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes